Parafia Polskokatolicka pw. Najświętszej Marii Panny Zielnej


Były adres: Ul. 17 Stycznia 23, 64-100 Leszno
Strona internetowa: archiwum

Zlikwidowana w 2017 roku parafia Kościoła Polskokatolickiego w Polsce położona na terenie diecezji wrocławskiej, w dekanacie pomorsko-wielkopolskim. Parafia Polskiego Narodowego Kościoła Katolickiego pod wezwaniem Świętej Trójcy w Lesznie została utworzona w dniu 25 sierpnia 1929 roku. Pierwszą Mszę św. przy ołtarzu polowym odprawił w dniu 8 września 1929 roku ks. Stanisław Zawadzki, wikariusz generalny Diecezji Zachodniej PNKK w Polsce. W tej pierwszej Mszy św. uczestniczyło ok. 400 osób.

Parafia Polskokatolicka pw. Najświętszej Marii Panny Zielnej

Następną Mszę św., w dniu 15 września 1929 roku, w parku Bolesława Chrobrego, odprawił ks. Franciszek Kaczmarczyk (na zdjęciu), mając na to pozwolenie Miejskiego Urzędu Bezpieczeństwa i Porządku Publicznego. Kolejne nabożeństwa odprawiane były – z powodu braku obiektu sakralnego – w wynajmowanych lokalach, które zamieniano na kaplice. Komenda Powiatowa Policji Państwowej w Lesznie, informowała Starostę Powiatowego, że: „Zadeklarowani zwolennicy PNKK składają się ze sfery robotniczej i przeważnie z takich członków, którzy mieli różne zatargi z duchowieństwem miejscowego kościoła rzymskokatolickiego; zatargi miały miejsce na tle płacenia podatku kościelnego itp. Poza tym żalą się niektóre jednostki, że duchowieństwo kościoła rzymskokatolickiego nie traktuje wszystkich wiernych równomiernie, a to, że biedny jest zawsze na ostatnim miejscu, bo nie ma pieniędzy, a przeciwnie jest dla tych, co są zamożni. Nadto traktowano bardzo obojętnie tych, co należą do PPS i podobnych organizacji politycznych. Wspomniane niedomagania są powodem przystąpienia do PNKK”.

Rozwiń dłuższy opis tego miejsca

Większość społeczeństwa Leszna z życzliwością odnosiła się do członków parafii Polskiego Narodowego Kościoła Katolickiego.

W dniu 23 maja 1932 roku Komitet Parafialny wystąpił do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z petycją o przyspieszenie legalizacji PNKK. Pisał w niej, że: (…) „Parafia liczy 96 rodzin sądownie wypisanych z kościoła rzymsko-katolickiego, to jest 425 dusz zadeklarowało swe przystąpienie do naszej społeczności chrześcijańskiej. Parafianie są narodowości polskiej i niemieckiej, tych ostatnich jest 6 rodzin mieszanych to jest 14 dusz. Ilość sympatyków biorących udział w naszych nabożeństwach wynosi 600 dusz, a którzy dotychczas jeszcze nie zadeklarowali sądownie swego przystąpienia z różnorakich względów.

Ogólna liczba członków Polskiego Narodowego Kościoła Katolickiego w Lesznie, zarejestrowana w naszych księgach parafialnych wynosi 1.025 dusz. Kaplica własna na gruncie dzierżawionym przy ul. Młyńskiej Nr 19. Przy parafii istnieją następujące towarzystwa:

1) Tow. Młodzieży Polskiej im. 1-go Marszałka Polski Józefa Piłsudskiego,
2) Tow. Niewiast Polskich Adoracji Najświętszego Sakramentu,
3) Tow. Obrońców Kościoła Narodowego (założone z samych dzieci),
4) Koło Chóru „Jutrzenka”,
5) Polska-Narodowa Spójnia (instytucja o charakterze społecznym, oświatowym, kulturalnym i zapomogowym).

Parafia przechodziła sceny dantejskie. (…) Korzystaliśmy tylko z indywidualnej ” obrony”, a Kościoła Narodowego, organizacji naszej, nie chciano dotąd uznać jako jednostkę prawną. Wiele z tego powodu wycierpieliśmy. (…)”.

Z braku cmentarza komunalnego, zmarłych wyznawców chowano na cmentarzu wyznania ewangelicko – reformowanego. Dzięki życzliwości ks. Wilhelma Bickerich (1867-1934), proboszcza leszczyńskiej parafii ewangelicko-reformowanej św. Jana, który wpłynął na swoich parafian, aby bezpłatnie wydzieliła na swoim cmentarzu kwaterę – z osobnym wejściem – do dyspozycji PNKK.

We wrześniu 1932 roku, ks. Franciszek Kaczmarczyk został przeniesiony do Grudziądza, a jego następcą został ks. Stanisław Nassalski.

Po pięciu latach pracy ks. Nassalski zostaje przeniesiony na inną placówkę – od tej pory parafia leszczyńska pozostaje bez stałego duszpasterza. Natomiast w czasie okupacji niemieckiej parafia przestaje funkcjonować.

Po zakończeniu wojny Kościół zaczął odbudowywać swoje struktury kościelne. W 1946 roku parafia narodowa w Lesznie otrzymuje zabytkowy obiekt sakralny po wyznaniu ewangelicko-luterańskim. Ponieważ parafia nie dysponowała środkami finansowymi na remont kapitalny, ograniczono się jedynie do wykonania najważniejszych prac w części obiektu sakralnego. Poświęcenia świątyni dokonał w dniu 26 maja 1949 roku ks. bp Józef Padewski, nadając jej wezwanie Wniebowzięcia NMP.
Funkcjonowanie parafii utrudniała sytuacja materialna księży – byli oni na utrzymaniu parafian, którzy sami borykali się w tamtych czasach, a i obecnie również, z problemami bytowymi.

Do 1976 roku życie kultowe parafii koncentrowało się w części niszczejącego obiektu. Duży zabytkowy kościół wymagał poważnych nakładów finansowych, na które nie było stać Kościoła. W 1976 roku władze państwowe znalazły proste rozwiązanie, dokonały podziału obiektu, przydzielając kościół parafii rzymskokatolickiej, a przylegającą do kościoła kaplicę parafii polskokatolickiej. Po odnowieniu kaplicy dokonano jej poświęcenia, nadając wezwanie Matki Boskiej Zielnej – od tej pory w niej koncentrowało się życie kultowe parafii.
Decyzją wojewody leszczyńskiego z dnia 2 kwietnia 1991 roku cały obiekt został przekazany parafii rzymskokatolickiej, a Kościołowi Polskokatolickiemu budynek przy ul. 17 Stycznia 23 z przeznaczeniem na kaplicę i plebanię.

Źródło: nieistniejąca już strona parafii – www.polskokatolicki.bt.pl